Gri Listede Yerimizi Aldık!

GRİ LİSTE; Son günlerde ülkemizin yer edindiği bir listeden bahsediliyor.

Aslında çok bilinmese de yabancısı olduğumuz bir liste değil, geçmiş yıllarda bu listede ülkemiz yer almıştı ancak ülkemizde bu listeye girdiğimiz zaman değil, bu listeden çıkarıldığımız zaman haber yapılmıştı.

Şimdi listeye girdiğimizi duyabildik demek ki gelişme var(!)

GRİ LİSTE NEDİR?

OECD bünyesinde bulunan Mali Eylem Görev gücü- Financial Action Task Force (FATF) kuruluşunun oluşturduğu bir listedir. Bu liste ile kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadeledeki stratejik eksiklikleri olan ülkeleri kamuya açık bir şekilde açıklamaktadır .

FATF NEDİR?

Kuruluş kendisini “küresel kara para aklama ve terör finansmanı gözlemcisi” olarak tanımlamaktadır. Uluslararası faaliyet gösteren bu kuruluş yasa dışı faaliyetleri ve topluma verdikleri zararı önlemeyi amaçlayan uluslararası standartlar belirler. Bu standartlar doğrultusunda ülkelerin konu hakkında ki çabalarını değerlendirir, yeterlilik durumuna göre listeler. Ayrıca gelişen ve değişen dünya düzenine göre kendini revize eden bu kuruluş kripto para biriminin popülerlik kazanması ile birlikte oluşabilecek sanal yolsuzluklar risklerini de gözlemlemektedir.

FATF ÜYE ÜLKELER

Arjantin, Avustralya, Avusturya, Belçika, Brezilya, Kanada, Çin, Danimarka, Avrupa Komisyonu, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Hong Kong, Çin , İzlanda, Hindistan, İrlanda , İsrail, İtalya , Japonya , Rusya Federasyonu, Kore Cumhuriyeti, Lüksemburg , Malezya , Meksika , Hollanda , Yeni Zellanda , Norveç, Portekiz, Suudi Arabistan, Singapur , Güney Afrika, İspanya, İsveç,  İsviçre , Türkiye, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri , Körfez İşbirliği Konseyi

Türkiye, 24 Eylül 1991 tarihinde FATF’e üye oldu. Ülkemizde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu) FATF temsilciliğinde önemli bir mercii.

MALİ SUÇLARI ARAŞTIRMA KURULU

FATF, bu üye ülkelerin belirlenen standartlara ulaşmak için attığı adımlarını gözlemliyor ve denetliyor, ayrıca politika belirleyici olarak da rol aldığı görülüyor.

TÜRKİYE’NİN GRİ LİSTEYE GİRMESİNİN NEDENİ NEDİR?

kara para aklamak

FATF Başkanı Marcus Pleyer’ın 21 Ekim 2021 tarihinde gerçekleşen toplantıdan sonra yapmış olduğu açıklamanın Türkiye’nin kara para aklama ve terörizmin finanse edilmesi konusunda yol aldığı ancak hala ciddi eksikliklerin olduğu yönünde olduğunu görüyoruz.

Türkiye 2011-2014 yılları arasında zaten gri listede yer almaktaydı. 2021 yılında tekrar bu listeye girdik. FATF yapmış olduğu açıklamada bazı ifadelerin altını çiziyor; bankacılık, altın ve kıymetli taş ticareti, emlak…

Gündeme gelen, ülkemizin gri listeye girmesine neden olan birkaç konuyu hatırlayacak kelimeleri paylaşacağım sonrası sizlerde ;

  • Ayakkabı kutusu
  • Reza zarrab
  • SBK Holding
  • Suriye’de yaşanılan iç savaş ve Türkiye’nin buna tutumu
  • Taliban ile görüşmeler
  • Fetö vs

Ayrıca FATF yapmış olduğu açıklamaya göre Türkiye’nin kar amacı gütmeyen sivil toplum kuruluşları ve insan hakları savunucularının faaliyetlerini kısıtlaması  bu listede olmasının nedenleri arasındadır.

TÜRKİYE’NİN YANINDA BAŞKA HANGİ ÜLKELER LİSTEDE

21 ekim tarihinde yapılan toplantı sonrasında Türkiye ile birlikte, Mali ve Ürdün gri listeye alındı. Ayrıca gri listede Arnavutluk, Barbados, Burkina Faso, Kamboçya, Cayman Adaları, Haiti, Jamaika, Malta, Fas, Myanmar, Nikaragua, Pakistan, Panama, Filipinler, Senegal, Güney Sudan, Suriye, Uganda, Yemen ve Zimbabve gibi ülkeler bulunuyor .

Gri listede bulunan ülkelere baktığımız zaman genellikle ekonomik ve sosyal yapı itibari ile az gelişmiş ülkeler olduğunu görmekteyiz . Gelişmekte olan bir ülke olarak tanımladığımız Türkiye az gelişmiş ülkelerin çoğunlukta olduğu bir listede yer almaktadır . Bu nedenle gelişmişlik düzeyinin sorgulanması gerekmektedir .

GRİ LİSTEYE GİRMENİN SONUÇLARI

Gri listeye giren ülkelerde yabancı sermayenin ülkeye girişi zorlanmaktadır . Yabancı sermaye girişinin azalması ile birlikte ülke GSYH azalma meydana gelecektir .

Ayrıca listeye alınmakla birlikte ülkeden para çıkışı teşvik edilecek gibi görünüyor. Yabancı sermayenin kaçması ile birlikte borçlanma maliyetlerinde ki artış kaçınılmaz olacaktır.  Ekonomimizin büyük ölçüde yurt dışındaki kredilere bağımlı olmasını düşünürsek piyasalar bu konuda ciddi etki altına girecektir.

Zaten sermaye açığı olan bir ülke olarak, gri listeye alınmanın vermiş olduğu itibar kaybı ile birlikte kaybımız daha fazla olacaktır.

Varlık barışı gibi uygulamalarımızla beyana dayalı milyarlarca dolarlık para hareketleri olurken, ödemeler dengesinde net hata ve noksan kaleminde, kaynağı belirsiz milyarlarca dolar var iken  gri listeye alınmamız hak edilmeyen bir sonuç olarak ortaya çıkmıştır…

FATF Türkiye’den gri listede yer almaması somut adımlar ile önlem beklemekte olup, bu çerçevede düzenlemeler yapılmasının gerekliliğini belirtmiştir.

KAYNAKÇA

https://www.fatf-gafi.org/home/

https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-59001937

Total
0
Shares
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Previous Post

Örneklerle Limiti Anlamak

Next Post

Merhaba dünya!

Related Posts

Galatasaray Espor’a 2020 Yaz Mevsimi’ne katılma hakkı verildi

Galatasaray Espor’un 2020 Kış Mevsimi’ne katılım hakkının askıya alınması kararı, tarafların ortak mutabakatıyla devam edecek. Yeni yönetimle gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde, Galatasaray Espor’un lige katılım devamlılığı konusunda mutabakata varılırken, Galatasaray Espor’a 2020 Yaz Mevsimi’ne katılma hakkı verildi. Galatasaray Espor’un taahhüt ettiği yükümlülükleri yerine getirmemesi durumunda, 2020 Yaz Mevsimi ile ilgili alınmış karar tekrar gözden geçirilecek.
Read More